Keçmiş Meta əməkdaşı: Şirkət uşaq təhlükəsizliyindən çox maliyyə maraqlarını önə çəkib
ABŞ-da uşaqların psixi sağlamlığına zərər vurduğu ittihamı ilə Meta-ya qarşı açılan məhkəmə işi davam edərkən, şirkətin keçmiş əməkdaşı Meta-nın uşaq təhlükəsizliyindən daha çox maliyyə maraqlarına üstünlük verdiyini iddia edib.
AFN.az xəbər verir ki, hakim Yvonne Gonzalez Rogersın baxdığı Kaliforniya ştatının Oklend şəhərindəki rayon məhkəməsində dünən başlayan məhkəmə prosesi davam etdirilib.
İddiaçıları təmsil edən Kaliforniya Baş prokurorunun müavini Meqan O’Neill və Meta adından müdafiə edən vəkil Pol Şmidtin çıxışlarından sonra keçmiş şirkət əməkdaşı Arturo Bejar danışmağa başlayıb və bu gün də şahid kürsüsündə ifadəsini davam etdirib.
Əvvəllər Meta-da mühəndislik direktoru vəzifəsində çalışmış Bejar şirkətin əməkdaşlarını mükafatlandırarkən mənalı sosial qarşılıqlı əlaqələr və gündəlik aktiv istifadəçilər kimi meyarlardan istifadə etdiyini, buna görə də təhlükəsizlikdən çox qarşılıqlı əlaqəyə və gəlirə üstünlük verdiyini bildirib.
Bejar Meta-nın istifadəçiləri fasilə verməyə təşviq edən alətinin uğursuz olması üçün hazırlandığını iddia edərək, bu alətin standart parametr kimi təqdim edilmədiyini və göndərdiyi xatırlatmaların asanlıqla nəzərdən qaçırıla bildiyini söyləyib.
Bejar Meta-nın 13 yaşdan kiçik milyonlarla istifadəçini müəyyən edə biləcək texnologiyaya malik olmasına baxmayaraq, uzunmüddətli maliyyə maraqları naminə “soruşma, demə” siyasəti tətbiq edərək bu problemə bilərəkdən göz yumduğunu iddia edib.
Meta-nın baş icraçı direktoru (CEO) Mark Zükerberqin bir çox qərarvermə prosesinə şəxsən cəlb olduğunu bildirən Bejar “Mark bir şeyi prioritetə çevirəndə, aylar ərzində dağlar yerindən oynayır” deyib.
İddiaçıları təmsil edən O’Neill dünən keçirilən məhkəmə iclasında Meta-nın biznes modelinin istifadəçiləri özünə bağlamaq və onların məlumatlarını toplamaq üzərində qurulduğunu iddia edib.
O’Neill Meta-nın platformalarının uşaqlar üçün yaratdığı risklərlə bağlı həqiqətləri gizlətdiyini və şirkətin özü tərəfindən aparılan psixi sağlamlıq araşdırmalarına fəal şəkildə müdaxilə etdiyini irəli sürüb.
Meta isə mənfəət əldə etmək məqsədilə uşaqları Facebook və Instagram platformalarından qəsdən asılı vəziyyətə salmağa çalışdığı ilə bağlı ittihamları rədd edib.
Şirkətin vəkili Şmidt Meta-nın sosial medianın zərərləri ilə bağlı məlumat paylaşmaq sahəsində təcrübəsinin olduğunu, məzmun və yaş məhdudiyyəti siyasətlərinin tətbiqinin mürəkkəb proses olduğunu və əməkdaşların platformaların istifadəçilərin rifahına təsirini yaxşılaşdırmaq üçün fəal şəkildə çalışdığını müdafiə edib.
Meta-nın keçmiş əməkdaşı Bejar da dünən verdiyi ilk ifadələrində şirkətin platformalarının gənclərə zərər verdiyindən xəbərdar olduğunu, təhlükəsizlik və mühafizənin yalnız sonradan gündəmə gətirildiyini, həmçinin şirkətin ictimai hesabatlarında istifadəçilər arasındakı zərərin yayılma səviyyəsini olduğundan daha aşağı göstərdiyini iddia edib.
Aralarında sosial medianın övladlarının ölümündə payı olduğunu deyən valideynlərin də olduğu nümayişçilər məhkəmə binasının qarşısına toplaşaraq Meta-ya etiraz ediblər.
Həftələrlə davam edəcəyi gözlənilən məhkəmə prosesində Meta-nın CEO-su Zükerberq və Instagram rəhbəri Adam Mosseri ilə yanaşı, hazırkı və keçmiş əməkdaşların, həmçinin psixologiya mütəxəssislərinin də daxil olduğu çoxsaylı şəxsin dinlənilməsi gözlənilir.
Məhkəmə iclaslarında Meta-ya qarşı iddia qaldıran 29 ştatdan Kaliforniya, Kolorado, Kentukki və Nyu-Cersinin ştat qanunlarına, digər ştatların isə federal qanunlara əsaslanan iddiaları və şirkətin müdafiəsi nəzərdən keçiriləcək. Digər 25 ştatın dizayn və asılılıq ittihamlarına isə daha sonra ayrıca məhkəmə iclaslarında baxılacaq.
Andlılar heyətinin yalnız məsləhətçi rolunu oynayacağı məhkəmə prosesində Meta-nın məsuliyyət daşıyıb-daşımadığı və tətbiq ediləcək cəza və ya sanksiyalarla bağlı yekun qərarı hakim Yvonne Gonzalez Rogers verəcək.
Məhkəmənin nəticəsinin digər ştatlarda aparılan məhkəmə işlərinə istiqamət verə biləcəyi, Facebook və Instagram-ın fəaliyyət prinsiplərini dəyişdirə biləcəyi və Meta-nı milyardlarla dollar məbləğində cərimə ödəməyə məcbur edə biləcəyi qiymətləndirilir.
Meta məhkəmə işini uduzacağı təqdirdə 1,4 trilyon dollara qədər cərimə ilə üzləşə biləcəyini bildirib. Bu məbləğin şirkətin bazar dəyərinə yaxın olduğu və hüquq tarixində misli görünməmiş ölçüdə olduğu qeyd edilir.
