FAO: Qlobal qida qiymətləri enerji və geopolitik təzyiqlə son 3 ilin zirvəsindədir
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) aprel ayında qlobal qida qiymətlərinin artan enerji xərcləri, Yaxın Şərqdəki geopolitik gərginliklər və bitki yağlarının kəskin bahalaşması nəticəsində ardıcıl üçüncü ayda da yüksələrək son 38 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatdığını bəyan edib.
AFN.az xəbər verir ki, təşkilatın açıqlamasına əsasən, qida məhsullarının beynəlxalq qiymətlərindəki aylıq dəyişiklikləri izləyən FAO Qida Qiymətləri İndeksi apreldə əvvəlki ayla müqayisədə 1,6 faiz artaraq 130,7 bənd təşkil edib.
Bununla da indeks 2023-cü ilin fevralından bəri qeydə alınan ən yüksək nöqtəyə çatıb və ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2 faizlik artım nümayiş etdirib.
FAO-nun hesabatında qeyd olunur ki, artım tendensiyası enerji xərclərinin yüksəlməsi və Yaxın Şərqdəki münaqişələrin yaratdığı fasilələr fonunda baş verir.
Aprel ayında taxıl qiymətləri indeksi aylıq bazda 0,8 faiz yüksəlib. ABŞ-dakı quraqlıq və Avstraliyada yağışların azlığı gözləntisi dünya buğda qiymətlərini 0,8 faiz artırıb.
Eyni zamanda Hörmüz boğazındakı böhran səbəbindən bahalaşan gübrə qiymətləri fermerlərin 2026-cı ildə daha az gübrə tələb edən bitkilərə yönələcəyi ehtimalını yaradaraq buğda bazarını dəstəkləyib.
Bitki yağı qiymətləri indeksi isə 5,9 faiz artaraq son 21 ayın rekordunu qırıb. Xüsusilə xam neftin bahalaşmasının bioyanacaq tələbatını artırması palma, soya, günəbaxan və raps yağlarının qiymətinə birbaşa təsir edib.
Ət qiymətləri indeksi də apreldə 1,2 faiz artaraq bütün zamanların ən yüksək səviyyəsinə çatıb ki, buna Braziliyada mal əti tədarükünün məhdudluğu səbəb olub.
Digər tərəfdən, şəkər qiymətləri indeksi Çin və Taylanddakı müsbət istehsal proqnozları sayəsində 4,7 faiz, süd məhsulları indeksi isə Avropadakı yüksək istehsal potensialı ilə 1,1 faiz azalıb.
FAO həmçinin 2025-ci il üçün qlobal taxıl istehsalı proqnozunu 3 milyard 40 milyon tona yüksəldərək rekord səviyyəyə çatdırsa da, 2026-cı il üçün buğda istehsalı ilə bağlı xəbərdarlıq edib.
Hesabatda bildirilir ki, 2026-cı ildə dünya buğda istehsalı 817 milyon tona düşə bilər. Xüsusilə Hörmüz boğazının qapalı qalmasının enerji və gübrə xərclərini artırması buğda istehsalında risklərə və qeyri-müəyyənliklərə səbəb olmağa davam edəcək.
