Avropada həddindən artıq istilər qitədəki quraqlığı kəskinləşdirir
İqlim böhranının təsiri ilə artan həddindən artıq istilər Avropa miqyasında çayları, gölləri və torpaqdakı rütubəti sürətlə buxarlandıraraq qitədəki quraqlığı kəskinləşdirir.
AFN.az xəbər verir ki, "Dünya Hava Aritmetikası" (WWA) bünyəsindəki alimlər tərəfindən aparılan tədqiqata əsasən, rekord qıran istilik dalğaları çaylardan göllərə, torpaqdan bitkilərə qədər geniş bir ərazidə su itkisinə səbəb olub.
Yüksək temperaturun tətiklədiyi bu vəziyyətin qlobal istiləşmə səbəbindən Qərbi Avropada 80 dəfə, Şərqi Avropada isə 40 dəfə daha ehtimallı hala gəldiyi bildirilib.
Qalıq yanacaq çirklənməsinin Qərbi Avropada torpağı qurutma təsirini 5 dəfə, Şərqi Avropada isə 11 dəfə artırdığı qeyd olunub.
Qərbi Avropada ötən qış fəslinin yağışlı keçməsinə baxmayaraq, yay aylarında yaşanan yüksək temperaturun quraqlığın əsas faktoruna çevrildiyi diqqətə çatdırılıb.
İqlim böhranından əvvəl "orta" səviyyədə təsnif edilə bilən quraqlıq şəraitinin günümüzdə "həddindən artıq" səviyyəyə çatdığı vurğulanıb.
İyunun sonuna qədər olan dövrü əhatə edən təhlildə quraqlığın su ehtiyatları və kənd təsərrüfatı üzərindəki mənfi təsirlərinə diqqət çəkilib.
Bir çox ölkədə fövqəladə su istifadəsi məhdudiyyətlərinin tətbiq edildiyi, Böyük Britaniyanın cənubundakı bir çox bölgədə şlanqla suvarma qadağasının qoyulduğu bildirilib.
İspaniya və Fransada meşə yanğınlarının baş verdiyi, fermerlərin isə son illərin ən quru torpaq şəraiti ilə üz-üzə qaldığı ifadə olunub.
Avropa miqyasında təxminən 9 milyon ton taxıl itkisinin yaşanmasının gözlənildiyi, Fransada son 50 ilin ən aşağı qarğıdalı məhsuldarlığının təxmin edildiyi, Rumıniyada isə 1 milyon hektardan çox kənd təsərrüfatı sahəsinə zərər dəydiyi xəbər verilib.
Avropa üzrə çaylarda su səviyyəsinin düşməsi səbəbindən su-elektrik enerjisi istehsalının azaldığı və yük daşımalarının ləngidiyi qeyd olunub.
Niderlandda Reyn çayının su səviyyəsinin 1976-cı ilin yayındakı tarixi minimum səviyyədən də aşağı düşdüyü bildirilib.
Mütəxəssislər yaşanan bu axsamaların ərzaq və enerji qiymətlərini artıraraq aşağı gəlirli təsərrüfatlara mənfi təsir göstərə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Tədqiqatçılar insan faktorlu iqlim böhranı ilə Avropadakı quraqlıq arasındaki əlaqənin gücləndiyinə diqqət çəkiblər.
Sürix Federal Texnologiya İnstitutundan (ETH Zurich) dr. Dominik Şumaxer (Dominik Schumacher) hələ yay başlamadan yaz aylarında torpaqda qeyri-adi bir quruma meylinin müşahidə olunduğunu, artan temperaturun atmosferin su ehtiyacını yüksəldərək mənbələri qurutduğunu ifadə edib.
Şumaxer 2026-cı ildəki quraqlığın 2022-ci ildəki quraqlıqla müqayisədə iki ay daha tez başladığını dile gətirib.
London İmperial Kollecindən dr. Məryəm Zəkəriyyə (Mariam Zachariah) isə mövcud vəziyyətin 1,4 dərəcəlik qlobal istiləşmə səviyyəsində baş verdiyinə işarə edərək, emissiya azaldılması təmin edilmədiyi təqdirdə şiddətli buxarlanma şəraitinin tezliyinin artacağını qeyd edib.
BMT-nin İqlim üzrə rəhbəri Saymon Стилл (Simon Stiell) də pisləşən quraqlıqların planetin həddindən artıq qızdığına dair aydın bir xəbərdarlıq olduğunu bildirərək bərpa olunan energiyə keçidin sürətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
