Bəyaz qitə özünü məhv edir: Antarktida niyə əriyir?
Alimlər Antarktidada dəniz buzlarının son onillikdə yaşadığı kəskin azalmanın səbəbini külək və okean temperaturlarının stimullaşdırdığı, bölgəni tarazlıqdan çıxaran bir iqlim xaosu zənciri ilə əlaqələndiriblər.
AFN.az xəbər verir ki, Antarktidanın onilliklər boyu şimal qütbündəki sürətli ərimədən qorunduğu düşünülsə də, 2015-ci ildən bəri baş verən radikal dəyişikliklərin arxasındakı sirr artıq həll olunub.
"Science Advances" jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma qitəni əhatə edən dəniz buzlarındakı çökmənin "üçlü zərbə" adlandırılan bir proseslə reallaşdığını üzə çıxarır.
Bu proses qalıq yanacaq çirklənməsi və ozon qatındakı dəliyin təsiri ilə güclənən qərb küləklərinin okeanın dərinliklərindəki isti və duzlu suları səthə sürükləməsi ilə başlayıb.
Səthə çıxan bu istilik buzları əridərkən, artan duz nisbəti okean təbəqələrinin qarışma balansını pozaraq aşağıdan yuxarıya doğru daimi bir istilik axınını tətikləyib.
Tədqiqatçılar 2018-ci ildən etibarən bölgənin özünü qidalandıran bir qapalı dövrəyə girdiyini bildirirlər.
Daha az dəniz buzu səth sularının daha çox günəş enerjisi udaraq isti qalmasına səbəb olur və bu vəziyyət yeni buzun yaranmasını tamamilə maneə törədir.
Bu hal təkcə qütb ekosistemini deyil, bütün planeti təhdid edir. Çünki günəş şüalarını kosmosa geri qaytaran nəhəng bir güzgü rolunu oynayan dəniz buzlarının yox olması okeanın daha çox istilik udmasına və qlobal istiləşmənin sürətlənməsinə gətirib çıxarır.
Alimlər Antarktidanın artıq əvvəlki vəziyyətinə qayıtmaqda çətinlik çəkəcəyi yeni və qeyri-sabit bir mərhələyə qədəm qoymuş ola biləcəyi barədə ciddi xəbərdarlıq edirlər.
