Yeni bir dil öyrənmək beyin qocalmasını 13 ilə qədər gecikdirir
Barselonada təşkil edilən Avropa Neyroelm Cəmiyyətləri Federasiyasının konqresində təqdim olunan yeni araşdırma birdən çox dildə danışmağın beyin qocalmasını əhəmiyyətli dərəcədə ləngitdiyini ortaya qoyub.
AFN.az xəbər verir ki, elm adamlarının qənaətinə görə, danışılan dillərin sayı artdıqca və bu dillər nə qədər erkən yaşda öyrənilərsə, beynin gənc qalma göstəricisi də bir o qədər yüksəlir.
İspaniya, Çili, Argentina və İrlandiyadan olan alimlərin birgə apardıqları tədqiqatda çoxdilliliyin yüksək olduğu Bask bölgəsində yaşayan 728 nəfərin beyin fəaliyyəti araşdırılıb.
Süni intellekt texnologiyasından istifadə edilərək aparılan analizlərdə iki dildə danışanların beyinlərinin tək dil bilənlərlə müqayisədə orta hesabla 6 yaş daha gənc göründüyü təsbit edilib.
Üç dildə danışanlarda bu fərqin 7 ilə yüksəldiyi, dörd və ya daha çox dildə danışanların beyinlərinin isə həmyaşıdları ilə müqayisədə təxminən 13 il daha gənc struktura sahib olduğu müəyyən edilib.
Qocalma ilə birlikdə beyindəki milyardlarla sinir hüceyrəsi arasındakı bağların zəifləməsi yaddaş itkilərinə və düşünmə sürətinin ləngiməsinə səbəb olur. Lakin mütəxəssislər dil öyrənmə prosesinin bu bağları qoruyaraq zehni müqaviməti artırdığını bildirirlər.
Doktor Lusiya Amoruso əldə edilən nəticələrin təkcə dillərin sayı ilə məhdudlaşmadığını vurğulayıb. O, öyrənilən dildəki yetkinlik səviyyəsinin və ikinci bir dilə erkən yaşda başlamağın da beyni gənc saxlayan kritik amillər olduğunu ifadə edib.
Prosesin sadəcə iki dilli olmaq və ya olmamaq şəklində sadələşdirilə bilməyəcəyini qeyd edən mütəxəssis dil təcrübəsinin dərinliyi və müddətinin beyin sağlamlığı üzərində həlledici rol oynadığını əlavə edib.
Araşdırmanın nəticələrini qiymətləndirən Afina Milli və Kapodistrian Universitetinin neyroelm mütəxəssisi professor Kristina Dalla məktəb yaşlarında və həyat boyu dil təhsilinin dəstəklənməli olduğunu vurğulayaraq, dil öyrənməyin hər yaşda beyni gümrah saxlamaq üçün ən təsirli üsullardan biri olduğunu söyləyib.
Digər tərəfdən, Louvboro Universitetinin bioloji psixologiya professoru Eef Hoqervorst isə tapıntılara ehtiyatla yanaşmağın vacibliyinə diqqət çəkib. Çox dil bilən insanların adətən müntəzəm mütaliə, həyat boyu öyrənmə və musiqi alətlərində ifa etmə kimi beyni qoruyan digər zehni fəaliyyətlərə də yönəldiyini bildirən Hoqervorst bu sağlam həyat tərzinin də nəticələrə təsir göstərə biləcəyini ifadə edib.
