Facebook və TikTok uşaqları silahlı qruplara yönləndirib
İnsan Hüquqları İzləmə Təşkilatı (HRW) tərəfindən yayımlanan 102 səhifəlik hesabatda Facebook və TikTok-un tövsiyə alqoritmlərinin Kolumbiyadakı silahlı qrupların uşaqları sıralarına cəlb etmək üçün yayımladığı məzmunları aktiv şəkildə önə çıxardığı bildirilib.
AFN.az xəbər verir ki, sosial media platformaları bəzi profilləri və paylaşımları yalnız HRW tərəfindən məlumatlandırıldıqdan sonra silib, lakin tövsiyə alqoritmləri bu məzmunları hələ axtarış aparmamış istifadəçilərə çatdırmağa davam edib.
Kolumbiya Ombudsman Aparatının məlumatlarına görə, 2021-ci ildən etibarən ən azı 1 500 uşaq silahlı qruplar tərəfindən sıralarına cəlb edilib. Ölkənin ən yoxsul bölgələrindən biri olan Kauka 2021-2025-ci illər arasında sənədləşdirilmiş bütün halların 57 faizini təşkil edib. Milli əhalinin təxminən 4 faizini təşkil etmələrinə baxmayaraq, silahlı qruplara cəlb edilən uşaqların təxminən yarısının yerli icmalardan olduğu bildirilib.
Məlumatlara görə, halların 74 faizinə 2016-cı il sülh sazişini rədd edərək FARC-dan ayrılan qruplar görə məsuliyyət daşıyır. 10-14 yaş arası uşaqların sənədləşdirilmiş halların 30 faizindən çoxunu təşkil etdiyi, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutuna əsasən 15 yaşdan kiçik uşaqların silahlı qüvvələrə və ya qruplara cəlb edilməsinin müharibə cinayəti olduğu xatırladılıb.
HRW araşdırmaçıları Facebook və TikTok-da silahlı qruplara üzvlüyü təşviq edən 70-dən çox hesabı və 40 paylaşımı araşdırıblar. Məzmunlarda nağd pul, zinət əşyaları və silah nümayiş etdirən qrup üzvlərinin, həmçinin kartel həyatını romantikləşdirən musiqilərin yer aldığı qeyd edilib.
TikTok və Facebook alqoritmlərinin bu cür yüksək qarşılıqlı əlaqə yaradan məzmunları istifadəçilərin həmin hesabları izləyib-izləməməsindən asılı olmayaraq önə çıxardığı vurğulanıb.
Meta və ByteDance 2026-cı ilin iyulunda məlumatlandırıldıqdan sonra qeyd olunan profilləri sildiklərini təsdiqləyiblər. Şirkətlər qaydalara zidd məzmunlarla mübarizə apardıqlarını açıqlasalar da, hesabatda qeyd olunan alqoritmik yayılma məsələsinə toxunmayıblar.
HRW sosial media platformalarını yalnız şikayət edilən məzmunları silməklə kifayətlənməməyə, həmçinin alqoritmlərin insan hüquqları üzərindəki mənfi təsirlərinin qarşısını almaq üçün hərtərəfli insan hüquqları üzrə lazımi araşdırma prosesləri həyata keçirməyə çağırıb.
