Çində sənayedə insansız dövr: Robot inqilabı başlayır?
Fabriklərdə çalışan iki milyondan çox sənaye robotu, sürətlə qocalan işçi qüvvəsi və texnologiya akademiyaları Pekinin istehsal dünyasını kökündən dəyişdirəcək səssiz transformasiyaya başladığını göstərir.
Göz oxşayan səhnələrdə qaçan və ya idman edən humanoid robotlar bütün dünyanın diqqətini çəkərkən, Çin əsl böyük inqilabı fabriklərdə həyata keçirir.
AFN.az xəbər verir ki, dünyadakı sənaye robotlarının yarıdan çoxunu təkbaşına istehsal edən ölkə öz müəssisələrində də iki milyondan çox robotu fasiləsiz işlədir. Qaynaq edən, hissələri daşıyan və montaj xətlərini öz üzərinə götürən bu mexaniki qollar Pekinin qlobal sənaye yarışındakı ən güclü aktivinə çevrilir.
İstehsal xətlərinin bu qədər sürətlə avtomatlaşdırılmasının arxasında yalnız texnoloji üstünlük əldə etmək istəyi deyil, yaxınlaşan işçi qüvvəsi böhranı da dayanır. Rəsmi proqnozlara görə, qarşıdakı on il ərzində Çinin əmək qabiliyyətli əhalisi on milyonlarla nəfər azalacaq və 2035-ci ilə qədər cəmiyyətin üçdə birindən çoxunun yaşı 60-dan yuxarı olacaq. Fabrik rəhbərləri və mühəndislər boşalacaq vəzifələri doldurmaq və istehsalı davam etdirmək üçün özbaşına işləyə bilən ağıllı maşınlara yönəlməyin seçim deyil, zərurət olduğunu vurğulayırlar.
Çini bu prosesdə rəqiblərindən fərqləndirən ən böyük üstünlük qüsursuz işləyən avadanlıq təchizatı zənciri kimi önə çıxır. Mühərrik, batareya, çip və sensor kimi bütün kritik hissələr ölkə daxilindəki texnologiya mərkəzlərindən bir neçə saat ərzində təmin edilə bilir. Proqram təminatı və süni intellekt sahəsində ABŞ-la rəqabət aparan Çin startapları hazırladıqları açıq mənbəli modellərlə maşınların beyin hissəsini də sürətlə yerliləşdirirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, yarışın yeni mərhələsini ən yaxşı süni intellekti yazanlar deyil, bu zəkanı fabriklərdəki milyonlarla maşına ən sürətlə tətbiq edənlər müəyyənləşdirəcək.
Robot transformasiyasının digər istiqamətini isə xüsusi olaraq hazırlanmış böyük peşə təhsili müəssisələri təşkil edir. Gənc yaşlarından etibarən intensiv texniki təlimə cəlb olunan tələbələr sənaye robotlarını proqramlaşdırmaq və idarə etmək bacarıqları əldə edirlər. Fabriklərdə maşınlarla koordinasiyalı işləyəcək bu texniki kadrlar hələ məzun olmadan sənaye nəhəngləri tərəfindən işə götürülür.
Bütün bu başgicəlləndirici sürətə baxmayaraq, Çin iqtisadiyyatında daşınmaz əmlak böhranı, yerli borc yükü və ümumi məşğulluqla bağlı narahatlıqlar davam edərkən, maşınların işçi qüvvəsini tamamilə əvəz etməsinin sosial təsirləri hələ məlum deyil. Robotların ölkəyə ümumi rifah gətirib-gətirməyəcəyi, yoxsa ənənəvi mavi yaxalı iş sahələrini tamamilə aradan qaldıracağı sualı Pekinin inqilab xarakterli planının ən kritik naməlumu olaraq qalır.
