Tropik xəstəlik Avropada epidemiyaya çevrilir
Yeni bir araşdırma çikunqunya adlanan və şiddətli oynaq ağrılarına səbəb olan tropik xəstəliyin artıq ağcaqanadlar vasitəsilə Avropanın böyük bir hissəsində yayıldığını ortaya qoyub.
İqlim böhranı səbəbindən artan temperaturlar və invaziv Asiya pələng ağcaqanadının yayılması, virusun İspaniya və Yunanıstan kimi cənub ölkələrində ilin altı ayından çox, İngiltərənin cənub-şərqində isə iki ay ərzində təsirli olmasına şərait yaradır.
Böyük Britaniya Ekologiya və Hidrologiya Mərkəzi (UKCEH) tərəfindən aparılan tədqiqat göstərib ki, virusun ağcaqanad orqanizmində inkişafını tamamlaması üçün tələb olunan minimum temperatur zənn ediləndən 2,5 dərəcə daha aşağıdır.
Əvvəlki təxminlərdə 16-18 dərəcə olaraq proqnozlaşdırılan yoluxma həddi yeni məlumatlarla 13-14 dərəcəyə düşüb. Bu vəziyyət virusun daha geniş ərazilərdə və daha uzun müddət ərzində təhlükə yaradacağı anlamına gəlir. Alimlər Avropadakı isinmə sürətinin qlobal ortalamadan təxminən iki dəfə yüksək olduğuna diqqət çəkərək, xəstəliyin şimala doğru irəliləməsinin artıq sadəcə zaman məsələsi olduğunu vurğulayıblar.
Keçmişdə nadir hallarda rast gəlinən çikunqunya yoluxması 2025-ci ildə Fransa və İtaliyada yüzlərlə insana təsir edən böyük epidemiyalara çevrilib. Fransada son on ildə cəmi 30 civarında olan yoluxma sayı, təkcə ötən il 800-ü keçib.
Xəstəlik xüsusilə azyaşlı uşaqlar və yaşlılar üçün ölümcül ola bildiyi halda, yoluxmuş şəxslərin təxminən 40 faizində beş il sonra belə şiddətli oynaq ağrıları və artrit əlamətləri davam edə bilir.
Normal şəraitdə Avropanın soyuq qış ayları ağcaqanad fəaliyyətini dayandıraraq virusun bir ildən digərinə ötürülməsinin qarşısını alan təbii baryer rolunu oynayırdı. Lakin Cənubi Avropada ağcaqanadların artıq bütün il boyu aktiv olduğunun müşahidə edilməsi bu təbii qorunmanın ortadan qalxdığını göstərir.
Ekspertlər durğun suların qurudulması, qoruyucu geyimlərdən istifadə olunması və effektiv nəzarət sistemlərinin qurulması barədə xəbərdarlıq ediblər.
