Kitab oxuma vərdişini geri qaytarmağın yolları
Ekranların diqqəti yayındırdığı indiki dövrdə əyləncə məqsədli kitab oxuma vərdişi azalır. Mütəxəssislər həm zehni faydalar verən, həm də empatiya səviyyəsini artıran bu rutinə geri dönməyin yollarını paylaşır.
Günün böyük hissəsində qısa mesaj, e-poçt, menyu, qaimə, sosial media başlıqları və xəbərlər kimi məzmunları oxusaq da əyləncə məqsədli kitab oxuma nisbəti azalır.
Milli İncəsənət Fondu-nun 2022 hesabatına görə, ABŞ-dakı böyüklərin yalnız 48,5%-i həmin il ən azı bir kitab oxuduğunu bildirib; bu göstərici beş il əvvəlki 52,7%-dən, on il əvvəlki 54,6%-dən nəzərəçarpacaq dərəcədə azdır. Bənzər şəkildə İngiltərədə 2024-cü il tarixli bir hesabat böyüklərin yarısının zövq üçün müntəzəm oxumadığını göstərib.
Amerikan Kitabxana Assosiasiyasının prezidenti Sam Helmik deyib ki, dünya getdikcə daha çox diqqət yayındırıcı olur və oxuma vərdişini qazanmağın həqiqətən çətin ola biləcəyini əlavə edib.
Beləliklə ekran asılılığının diqqətimizi ələ keçirdiyi bir dövrdə, əyləncə üçün kitab oxuma vərdişi sürətlə itir. Lakin mütəxəssislər vurğulayır ki, müntəzəm oxumağın saysız faydalı təsirləri var.
Xüsusilə bədii ədəbiyyat oxumaq şəxsin empatiya səviyyəsini artırır, sosial-zehni bacarıqları gücləndirir və yaşlılıqda idrak funksiyanı qoruyur. Oxuma həmçinin stresi azaltmaq və zehni sakitləşdirmək üçün təsirli üsuldur. Bir çox insan yatmazdan əvvəl bir neçə səhifə oxumağı rahatlamaq üçün effektiv bir metod kimi istifadə edir.
Buna baxmayaraq oxuma vərdişindən uzaqlaşmanın əsas səbəbləri arasında yalnız bir mövzuya diqqət tələb edən kitabla müqayisədə sosial media və digər multimedia vasitələrinin daimi xəbərdarlıq təqdim etməsi göstərilir. Həmçinin, şəxsin özünü zövq almadığı məcburi kitabları oxumağa məcbur hiss etməsi də bu rutini pozan ən böyük səhvlərdən biridir.
Mütəxəssislər oxuma rutinini bərpa etmək üçün izlənməli yolları belə sıralayır: Əvvəlcə nəyi sevdiyinizi tapın; bir kitabı bəyənmirsinizsə özünüzü məcbur etməyin və dərhal buraxın.
Yeni bir başlanğıc üçün həcmi böyük romanlar yerinə qısa hekayə kolleksiyaları və ya nazik kitablarla başlamaq tövsiyə olunur. Oxuma formasının (fiziki, e-kitab və ya audio kitab) önəmi olmadığını vurğulayan mütəxəssislər motivasiyanı artırmaq üçün dostlarınızla paylaşım etməyi və ya kitab klubuna qoşulmağı məsləhət görür.
Nəhayət oxumağı daimi vərdişə çevirmək üçün gündə yalnız 10 dəqiqə belə olsa müntəzəm oxuma müddəti yaratmaq vacibdir; çünki oxumaq bir məcburiyyət deyil, sevinc gətirməli bir fəaliyyət olmalıdır.
