Antarktidada balıqların yaratdığı həndəsi naxışlar kəşf edildi
Antarktidada “Endurance” gəmisinin qalıqlarını axtaran alimlər dəniz dibində balıqlar tərəfindən formalaşdırılmış həndəsi formalı yuvalar aşkar ediblər. Yeni tapıntılar bölgədəki canlı müxtəlifliyini üzə çıxararkən, Veddell dənizinin mühafizə altına alınması çağırışlarını da gücləndirib.
Antarktidanın Veddell dənizində 2019-cu ildə aparılan bir araşdırma gözlənilməz nəticə verib. Məşhur səyyah Ernest Şekletonun 1915-ci ildə buzlar arasında itib-batan “Endurance” gəmisinin qalıqlarını axtaran tədqiqatçılar dəniz dibində balıqlar tərəfindən yaradılmış həndəsi naxışlar kəşf ediblər.
Müşahidələr Böyük Britaniyanın Essex Universiteti alimlərinin rəhbərliyi altında SA Agulhas II adlı tədqiqat gəmisindən buraxılan uzaqdan idarə olunan sualtı aparat vasitəsilə aparılıb.
Minlərlə balıq yuvası aşkarlanıb
Araşdırma zamanı dəniz dibində minlərlə balıq yuvası müəyyən edilib. Bu yuvalar dairə, aypara, U formasında və digər nizamlı həndəsi düzülüşlərdə yerləşib. Hər bir yuvada isə sarıüzgəcli qayabalığı (Lindbergichthys nudifrons) adlı növün erkəkləri yumurtaları qoruyurdu.
Alimlər hesab edirlər ki, bu düzülüşlər balıqların yırtıcılardan müdafiə məqsədilə formalaşdırdığı təhlükəsizlik strategiyasıdır. “Qrup halında yaşayan balıqlar mərkəzdəki fərdləri qoruyaraq sağ qalma ehtimalını artırır” – deyə tədqiqat qrupu qeyd edib.
(Sarıüzgəcli qayabalığının yuvaları: Yuxarıdan soldan sağa doğru toplu, aypara və xətt, aşağıda isə oval, aydın U və tək formalarda müşahidə olunur. Dr. Michelle Taylor / Weddell Sea Expedition 2019.)
Antarktidanın həssas ekosistemi
Buzla örtülü olmasına baxmayaraq, Veddell dənizi saysız-hesabsız balıq, dəniz ulduzu, süngər və dəniz quşuna ev sahibliyi edir.
Yeni tapıntı bölgənin nə qədər canlı və bioloji baxımdan zəngin olduğunu bir daha göstərib. Mütəxəssislər bu kəşfin Veddell dənizi Dəniz Qoruq Sahəsi təşəbbüsünü dəstəklədiyini bildirirlər. Əgər təklif qəbul olunsa, bölgə iqlim dəyişikliyinə qarşı qorunan xüsusi status əldə edəcək.
“Endurance” sonradan tapıldı
2019-cu ildə aparılan ekspedisiyada “Endurance” gəmisinin qalıqları tapılmasa da, gəmi 2022-ci ildə başqa bir araşdırma zamanı aşkarlanıb.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu cür kəşflər təkcə keçmişi deyil, dəniz həyatının gələcəyini də anlamağımıza kömək edir.
Dünyamızın hələ də kəşf edilməmiş yönləri var. Bu tapıntı bir daha göstərdi ki, təbiətin quruluşu heyrətamiz dərəcədə mürəkkəb və ahənglidir.
