Qlobal bazarlarda gözlər FED və mərkəzi banklara çevrildi
Qlobal bazarlar ABŞ və İran arasındakı gərginliyin azalması və neft qiymətlərinin enməsinin təsiri ilə həftəyə müsbət istiqamətdə başlayarkən, investorlar bu həftə başda ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) olmaqla, İngiltərə və Yaponiya mərkəzi banklarının faiz qərarlarına, eləcə də iri texnologiya şirkətlərinin açıqlayacağı maliyyə hesabatlarına fokuslanıb.
AFN.az xəbər verir ki, qlobal bazarlar ötən həftə Yaxın Şərqdəki geosiyasi risklər, ABŞ-da tarif gündəmi və süni intellekt mövzusunun davam edib-etməyəcəyinə dair qiymətləndirmələr fonunda qarışıq istiqamətdə hərəkət edib.
Yeni həftədə isə geosiyasi gərginliklərin azalması qlobal bazarlarda müsbət ab-havanın yaranmasına səbəb olub.
Axios xəbər saytına adının açıqlanmasını istəməyən iki mənbə ABŞ Prezidenti Donald Trampın cümə günü İrana qarşı daha çox hücum planına razılıq vermədiyini iddia edib.
İran Ordusunun sözçüsü Məhəmməd Əkrəmniya da dünən verdiyi açıqlamada ABŞ hücumlarının son iki gecə ərzində dayandırıldığını və buna bağlı olaraq İranın cavab tədbirlərinin də dayandığını bildirib.
Önəmli mərkəzi bankların iclasları və şirkətlərin maliyyə hesabatlarının ön plana çıxacağı gərgin həftədə tərəflərdən gələn müsbət xəbərlərlə neft qiymətləri geriləyib. Bu vəziyyətin inflyasiya ilə bağlı narahatlıqları azaltması və istiqraz faizlərində müşahidə olunan eniş bazarlardakı risk iştahını dəstəkləyir.
Digər tərəfdən, Yəməndə İranın dəstəklədiyi Husilərin (Ənsarullah Hərəkatı) həftəsonu Səudiyyə Ərəbistanının Yənbu və Cazan bölgələrində yerləşən milli neft şirkəti “Aramco”ya məxsus obyektləri raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hədəfə alması gərginliyin artacağı ilə bağlı narahatlıqları artırmışdı.
Ticarət siyasəti ilə bağlı hadisələr də izlənilərkən, Tramp Avropa İttifaqının (Aİ) ABŞ texnologiya şirkətlərinə tətbiq etdiyi cərimələri tənqid edərək, ittifaqa qarşı 301-ci bölmə çərçivəsində araşdırma başlanacağını və tariflər tətbiq edilə biləcəyini bildirib.
Aİ-nin böyük Amerika şirkətlərini hədəfə aldığını müdafiə edən Tramp “Apple”, “Meta” və “Amazon” kimi şirkətlərə tətbiq edilən cərimələrdən sonra “Google”un da 1 milyard dollarlıq yeni cəriməyə məruz qaldığını xatırladıb.
Tramp “Google”a verilən son cərimə ilə birlikdə şirkətin Aİ mənşəli ümumi cəriməsinin 18 milyard dolları keçdiyinə diqqət çəkərək, sözügedən tətbiqləri qanunsuz və son dərəcə ayrı-seçkilik xarakterli adlandırıb.
Bu hadisələrlə yanaşı makroiqtisadi göstəricilər də yaxından izlənilir. ABŞ-da istehsal sənayesinin Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) iyul ayında gözləntilərdən aşağı qalsa da, xidmət sektoru güclənib.
İstehsal sənayesi PMI iyul ayında 53,8 bəndlə son 4 ayın ən aşağı səviyyəsinə geriləyərkən, xidmət sektoru PMI 53,6 bəndlə son 8 ayın ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib. Bu həftə ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz qərarı bazarların diqqət mərkəzində olacaq. FED-in bu iclasda faizlərdə dəyişiklik etməsi gözlənilmir. İclasda iyun toplantısında sadələşdirilən qərar mətnində iqtisadi görünüşlə bağlı qiymətləndirmələrdə əhəmiyyətli dəyişiklik olub-olmadığı izlənəcək.
Öncədən istiqamətləndirmə verməkdən çəkinən FED sədri Kevin Uorşun FED işçi qruplarının fəaliyyəti və pul siyasətinin mövqeyi ilə bağlı çatdıracağı məlumatlar da izlənəcək.
Yaxın Şərqdə gərginliyin azalması ilə ABŞ-ın 10 illik istiqrazlarının gəlirliliyi 4 baza bəndi azalaraq 4,64 faizə, dollar indeksi 0,3 faiz geriləyərək 101,1 səviyyəsinə düşüb, sentyabr fyuçersləri üzrə Brent neftinin bir barrelinin qiyməti isə 4,8 faiz azalaraq 92,2 dollara enib. Qızılın bir unsiyası isə 0,9 faiz artaraq 4 min 90 dollardan satılır.
Nyu York birjasında iri texnologiya şirkətlərinin maliyyə hesabatlarının süni intellekt investisiyalarına yönələn artan kapital xərcləri ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirməsi və Yaxın Şərqdəki gərginliyin yaratdığı qeyri-müəyyənliklər səbəbindən cümə günü qarışıq dinamika müşahidə olunub.
ABŞ-ın çip istehsalçısı “Intel”in gəliri bu ilin ikinci rübündə illik müqayisədə 25 faiz artıb. Şirkət bu ilin üçüncü rübündə gəlir gözləntisinin 15,8 milyard-16,8 milyard dollar aralığında olduğunu bildirib. İkinci rüb üzrə maliyyə nəticələri gözləntiləri üstələsə də, “Intel”in səhmləri 7,9 faiz dəyər itirib.
Analitiklər “Alphabet”, “Tesla”, “IBM” və “Intel”in ötən həftə açıqladığı maliyyə hesabatlarından sonra bu həftə “Microsoft”, “Meta”, “Amazon” və “Apple”ın maliyyə nəticələrinin izlənəcəyini bildiriblər.
Bu hadisələrlə “Dow Jones” indeksi 0,46 faiz, “S&P 500” indeksi 0,05 faiz dəyər qazanarkən, “Nasdaq” indeksi 0,64 faiz geriləyib. ABŞ-da indeks fyuçersləri günə müsbət başlayıb.
Avropa birjalarında şirkətlərin açıqladığı maliyyə hesabatlarının böyük hissəsinin gözləntiləri üstələməsi ilə cümə günü müsbət ab-hava hökm sürüb. Regionda cümə günü texnologiya və bank şirkətlərinə dair nikbinlik ön plana çıxıb.
Almaniya birjasında ticarət olunan “SAP” şirkətinin maliyyə hesabatının gözləntilərdən yaxşı olması ilə səhmləri 9,3 faiz artıb. Neft qiymətlərinin 100 dollardan aşağı düşməsi də Avropa bazarlarında nikbinliyi artırıb.
Digər tərəfdən, Avropada açıqlanan Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) göstəricilərinin yaxşı olması da regionda risk iştahını artıran digər amil kimi önə çıxıb. Avrozonada kompozit Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) 4 aydan sonra ilk dəfə artaraq 51,9 bəndə yüksəlib.
Regionda xidmət sektoru PMI iyun ayında 49,4 bənddən iyul ayında 51,6 bəndə yüksələrkən, istehsal PMI da 52 bənd olub. İstehsal sənayesi PMI iyun ayında 51,4 bənd səviyyəsində idi.
Almaniyada istehsal sənayesi PMI 52,2 bəndlə son 4 ayın ən yüksək səviyyəsini görüb. Ölkədə kompozit PMI iyul ayında 51,2-yə yüksələrək 4 aydan sonra ilk dəfə artım həddi olan 50 səviyyəsini keçib.
İngiltərədə də kompozit PMI iyul ayında 52,1 bəndlə son 3 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatarkən, xidmət sektoru PMI iyun ayındakı 48,8 səviyyəsindən iyul ayında 51,8 bəndə yüksəlib. Ölkədə iyun ayına dair istehsal PMI 52,5-dən 52,8-ə yüksəlib.
Digər tərəfdən, İngiltərə Bankının (BoE) faiz qərarı bu həftə Avropa bazarlarının ən mühüm gündəmi olacaq. Bankın 3,75 faiz səviyyəsində olan uçot dərəcəsini sabit saxlaması gözlənilir. Ötən iclasda 25 baza bəndi artım istiqamətində səs verən iki üzvün qərarlarında dəyişiklik olub-olmadığı izlənəcək.
Bu hadisələrlə İtaliyada FTSE MIB 30 indeksi 0,95 faiz, İngiltərədə FTSE 100 indeksi 0,91 faiz, Fransada CAC 40 indeksi 0,88 faiz və Almaniyada DAX 40 indeksi 1,36 faiz dəyər qazanıb. Avropada indeks fyuçersləri günə müsbət başlayıb.
Sözügedən inkişaflarla Asiya birjalarında da müsbət dinamika müşahidə olunur.
Çinin çip istehsalçısı CXMT-nin səhmləri Şanxay birjasında ilk ticarət günündə 500 faizdən çox dəyər qazanıb. Digər tərəfdən, Çində iyun ayına dair sənaye mənfəəti illik müqayisədə 15,1 faiz artıb.
Cənubi Koreyanın internet və bulud xidmətləri nəhəngi “Naver”in səhmləri də “Nvidia”nın şirkətə 1 milyard dollar investisiya yatıracağına dair xəbərlərlə 10 faiz yüksəlib.
Asiyada bu həftə Yaponiya Mərkəzi Bankının (BoJ) faiz qərarı da izlənəcək. BoJ-un bu iclasda 1 faiz səviyyəsində olan uçot dərəcəsində dəyişiklik etməsi gözlənilmir.
Pul bazarındakı qiymətləndirmələrdə BoJ-un uçot dərəcəsini ilin sonuna qədər 1,25 faizə qədər artıracağı gözlənilir. Lakin iclasda veriləcək mesajlardan asılı olaraq bu gözləntinin dəyişə biləcəyi ehtimal olunur.
Sözügedən inkişaflarla ticarətin bağlanışına yaxın Yaponiyada Nikkei 225 indeksi 0,3 faiz, Cənubi Koreyada Kospi indeksi 0,2 faiz, Çində Şanxay kompozit indeksi 0,4 faiz, Honq Konqda Hang Seng indeksi 0,8 faiz yüksəlib.
