Süni intellektdə soyuq müharibə: ABŞ Anthropic-ə əcnəbi məhdudiyyəti qoydu
ABŞ hökuməti kiber təhlükəsizlik boşluqlarını tapmaq qabiliyyəti ilə diqqət çəkən yeni süni intellekt modellərinin xarici dövlətlərin əlinə keçməsinin qarşısını almaq üçün təcili ixrac qadağası tətbiq edib.
AFN.az xəbər verir ki, qərarın icrası nəticəsində şirkətdə çalışan əcnəbi mühəndislərin belə sistemə girişi bloklanıb.
"Claude" adlı çatbotu ilə tanınan süni intellekt şirkəti Anthropic ABŞ hökumət qurumlarının təlimatı doğrultusunda yeni nəsil "Fable 5" və "Mythos 5" modellərinə girişi dayandırdığını açıqlayıb.
Açıqlamada məhdudiyyətin spesifik səbəbləri ətraflı izah edilməsə də, birbaşa milli təhlükəsizlik təhdidləri əsas gətirilib.
Qərarın qəfil şəkildə qüvvəyə minməsi ilə Anthropic öz daxilində fəaliyyət göstərən xarici ölkə vətəndaşı olan proqramçı və mühəndislərin də sistemə girişini kəsmək məcburiyyətində qalıb.
Hökumətin bu sərt addımının arxasında şirkətin "Mythos" adlandırılan süni intellekt texnologiyasının sahib olduğu qeyri-adi qabiliyyətlər dayanır.
Bu proqram təminatı kompüter sistemlərində illərdir fərq edilməyən təhlükəsizlik boşluqlarını müəyyən etmək istiqamətində çox yüksək uğura malikdir.
ABŞ rəsmiləri və seçilmiş bəzi müdafiə şirkətləri bu texnologiyadan öz sistemlərini gücləndirmək üçün istifadə etsələr də, Vaşinqton bu gücün rəqib ölkələrin və ya kiber quldurların əlinə keçərək təhlükəli bir kiber silaha çevrilməsindən narahatlıq keçirir.
Bu həftə bazara çıxarılan və geniş kütlələrin istifadəsinə verilən "Fable 5" modeli "Mythos" texnologiyası əsasında inkişaf etdirilmiş, lakin kiber təhlükəsizlik və biotexnologiya imkanları məhdudlaşdırılmış bir versiya idi.
Texnologiyanın tam versiyası olan "Mythos 5" isə onsuz da ictimaiyyətə açıq olmayıb, yalnız dövlət qurumları və təsdiqlənmiş tərəfdaşlar tərəfindən istifadə edilirdi.
Anthropic rəsmiləri "Fable 5" modelindəki təhlükəsizlik tədbirlərinin əhatəli testlərdən keçirildiyini bildirərək, yüz milyonlarla istifadəçisi olan bir proqramın bu səbəblə bloklanmasını doğru hesab etmədiklərini ifadə ediblər.
Şirkət mütəxəssisləri hökumətin qərarına əsas yaradan hesabatı araşdırarkən, sözügedən narahatlığın süni intellektin yalnız müəyyən proqram kodlarını incələmə və səhvləri düzəltmə qabiliyyəti ilə bağlı olduğunu müəyyən ediblər.
Anthropic OpenAI tərəfindən inkişaf etdirilən "GPT-5.5" kimi rəqib modellərin də bənzər kod analizi imkanlarına sahib olduğunu vurğulayaraq, qərarın haqsız rəqabət yaratdığına diqqət çəkib.
Yaşanan bu son böhran süni intellektin qlobal güc balansındakı yerini yenidən müzakirəyə çıxarıb.
Maraqlıdır ki, Anthropic iyun ayının əvvəlində qlobal süni intellekt nəhənglərinə çağırış edərək, texnologiyanın insan nəzarətindən çıxma riskinə qarşı inkişaf proseslərinin müvəqqəti olaraq dayandırılmasını təklif etmişdi.
Şirkət süni intellektin çox sürətlə irəlilədiyini və bəşəriyyətin ehtiyac yarandıqda bu prosesi yavaşlatmaq seçiminə sahib olmalı olduğunu müdafiə edirdi.
Lakin bu fəlsəfi xəbərdarlığın dərhal ardınca gələn hökumət müdaxiləsi süni intellekt yarışının artıq dövlətlərin birbaşa nəzarəti altına girdiyini nümayiş etdirir.
