1776-cı ildə Günəş sistemində cəmi 6 planet olub?
ABŞ-ın müstəqilliyini elan etdiyi 1776-cı ildə astronomlar Günəş sistemində yalnız Merkuri, Venera, Yer, Mars, Yupiter və Saturnu tanıyırdılar. Bu gün isə rəsmi olaraq planetlərin sayı səkkizdir.
AFN.az xəbər verir ki, planetlərin sayının dəyişməsi elmin inkişafı və yeni kəşflərlə bağlıdır. 1781-ci ildə Uilyam Herşel Uranı kəşf etdi və say 7-yə çatdı. 1801-ci ildə Serera və daha üç bənzər obyekt tapıldıqda astronomlar onları qısa müddətə planet saydılar və say 11-ə yüksəldi, lakin sonradan onlar asteroid sinfinə aid edildi və say yenidən 7-yə düşdü. 1846-cı ildə Neptunun kəşfi ilə planetlərin sayı 8 oldu. 1930-cu ildə Klayd Tombo Plutonu kəşf etdi və uzun müddət öyrəşdiyimiz 9 planetli sistem formalaşdı.
Bu proses 2006-cı ilə qədər davam etdi. Həmin il Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı planet anlayışına yeni rəsmi tərif verdi. Səma cisminin planet sayılması üçün o, Günəş ətrafında fırlanmalı, kürə formasını alacaq qədər kütləyə malik olmalı və öz orbitini digər obyektlərdən təmizləməli idi. Pluton ilk iki şərtə cavab versə də, orbitini təmizləyə bilmədiyi üçün cırtdan planet kateqoriyasına daxil edildi və rəsmi say yenidən 8-ə düşdü.
Plutonun statusu ətrafında mübahisələr hələ də səngimir. New Horizons zondu tərəfindən 2015-ci ildə göndərilən məlumatlar Plutonun mürəkkəb və geoloji cəhətdən aktiv bir dünya olduğunu sübut etdi. Hətta yaxınlarda NASA administratoru Cared Ayzekman da Plutonun planetlər siyahısına qaytarılmasının tərəfdarı olduğunu bildirib. Lowell Rəsədxanasının tarixçisi Kevin Şindler qeyd edir ki, bu proses elmin necə işlədiyini göstərən gözəl bir nümunədir, çünki biliklər artdıqca köhnə təsəvvürlər yenidən nəzərdən keçirilir. Gələcəkdə Günəş sisteminin kənarlarında ediləcək yeni kəşflər planet siyahısını yenidən dəyişə bilər.
