Alimlər beyinlə ünsiyyət qura bilən süni sinir hüceyrələri hazırlayırlar
Nortvestern Universitetinin mühəndisləri real beyin hüceyrələri ilə birbaşa qarşılıqlı əlaqəyə girə bilən və təbii siqnallara bənzər mesajlar göndərən çap edilə bilən süni sinir hüceyrələri hazırlayıblar.
AFN.az xəbər verir ki, çevik və aşağı maliyyətli olan bu cihazlar bioloji sinir şəbəkələri ilə uyğunluq təşkil edən elektrik siqnalları istehsal etmək qabiliyyətinə malikdir.
"Nature Nanotechnology" jurnalında dərc olunan araşdırmada, laboratoriya şəraitində siçan beyin toxuması üzərində aparılan sınaqlarda süni sinir hüceyrələrinin real neyronları uğurla stimullaşdırdığı müşahidə edilib. Bu inkişaf, xüsusilə görmə, eşitmə və ya hərəkət qabiliyyətini bərpa etməyi hədəfləyən neyroprotez cihazların və beyin-maşın interfeyslərinin təkmilləşdirilməsində kritik bir addım kimi qiymətləndirilir.
Tədqiqatçılar rəqəmsal kompüterlərdən daha az enerji ilə daha mürəkkəb əməliyyatları yerinə yetirə bilən beyni nümunə götürərək, ənənəvi avadanlıqların enerji istehlakı probleminə həll yolu tapmağı hədəfləyirlər. Süni neyronların istehsalında yarımkeçirici xüsusiyyətə malik molibden disulfid və keçirici qrafen ehtiva edən xüsusi elektron mürəkkəblərdən istifadə edilib.
Aerozol püskürtmə üsulu ilə çevik polimer səthlərə çap edilən bu materiallar neyronların alovlanma davranışını təqlid edə bilən mürəkkəb siqnal nümunələri yaradır. Nortvestern qrupu polimerin qismən parçalanma xüsusiyyətindən istifadə edərək real neyronların mürəkkəb reaksiyalarını təqlid etməyə nail olub. Təcrübələr süni siqnalların canlı beyin dövrələrini təbii siqnal kimi tətikləyə bildiyini sübut edib.
Bu texnologiyanın süni intellektin enerji və su istehlakını azaldacaq yeni nəsil avadanlıqların təməlini qoyacağı gözlənilir. Bundan əlavə, sinir sisteminə daha təbii şəkildə inteqrasiya oluna bilən implantlar sayəsində iflic və ya duyğu itkilərinin müalicəsində daha effektiv həllərin hazırlanması proqnozlaşdırılır.
