Dinozavrlarla qidalanan nəhəng timsah kəşf edildi
Argentinanın cənubundakı Patagoniyada müasir timsah və alliqatorların uzaq qohumu olan nəhəng bir yırtıcının fosilləri tapılıb. Alimlər bu yeni növə Kostensuchus atrox adını veriblər. Təxminən 70 milyon il əvvəl Kretase dövrünün sonunda yaşamış bu heyvanın dinozavrlara qidalandığı ehtimal olunur.
Təxminən 3,5 metr uzunluğunda və 250 kiloqram ağırlığında olduğu hesablanan K. atrox-un güclü çənələri və dişləri iri ovların ətini parçalamağa uyğun idi.
Paleontoloqlar bildirirlər ki, heyvan həm quru, həm də su hövzələrində ov edib və otçul dinozavrlara asanlıqla qalib gələ bilib.
Fosil mart 2020-də bir dinozavr qazıntısı zamanı tapılıb. Quyruq və bəzi üzvlər istisna olmaqla, demək olar ki, tam skelet əldə olunub.
Kəllədəki dişlərin hələ də mina təbəqəsini saxlaması diqqət çəkib. Bu, indiyə qədər bölgədə tapılmış ən tam peirosaurid timsah fosili hesab olunur.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, K. atrox-un müasir timsahlara bənzər duruşuna baxmayaraq, bəzi fərqlilikləri mövcuddur.
Burun dəlikləri qabağa doğru yönəlmişdi, gözlər isə kafatasının yan tərəfində yerləşirdi. Müasir timsahlarda isə burun və gözlər daha yuxarıda yerləşir; bu, ovlarını sudan gizlənərək izləməyə imkan verir.
Alimlər fərqli dövrlərdə yaşamış timsah qohumlarının oxşar bədən quruluşları inkişaf etdirməsini konvergent təkamül nümunəsi hesab edirlər. Yəni, uzaq qohum növlər oxşar həyat şəraitinə görə oxşar xüsusiyyətlər qazana bilirlər.
K. atrox və oxşar iri əti sevən növlər Kretase dövrünün sonunda baş verən kütləvi yox olmada sağ qalmayıb. Alimlər hesab edir ki, bu, heyvanın hiper-ətçil qidalanma vərdişi ilə bağlı ola bilər.
Daha kiçik ölçülü və müxtəlif qidalarla yetinə bilən timsah növləri isə günümüzə qədər yaşamağa davam edib.
Alimlər, K. atrox-un dişlərindən izotop məlumatları toplayaraq onun yaşayış sahəsi və qidalanma vərdişlərini araşdırmağı planlayır. Bundan əlavə, sümük quruluşunun öyrənilməsi ilə böyümə sürəti, yaşı və mümkün xəstəliklər barədə daha çox məlumat əldə edilə bilər.
Ekspertlərə görə, Patagonyada tapılan bu nadir fosil qədim timsah qohumlarının təkamülü və ekosistemdəki rolu haqqında yeni sirləri önümüzdəki illərdə üzə çıxara bilər.
