Avropanın təbii qaz anbarlarında doluluq son 5 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb
Avropa İttifaqının (Aİ) təbii qaz anbarlarındakı doluluq səviyyəsi 17 avqust tarixinə 60,8 faiz təşkil edərək son illərin göstəricilərindən xeyli geridə qalıb.
AFN.az xəbər verir ki, Gas Infrastructure Europe məlumatlarına görə, təbii qaz anbarlarının avqustun ortası etibarilə doluluq səviyyəsi 2022-ci ildə 75,6 faiz, 2023-cü ildə 90 faiz, 2024-cü ildə 89 faiz və ötən il 73,6 faiz olduğu halda, bu il 60,8 faiz səviyyəsində ölçülüb.
Beləliklə, avqustun ortalarındakı anbar səviyyəsi son 5 ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ən aşağı göstərici olub.
Aİ Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra yaşanan enerji böhranına qarşı təbii qaz anbarlarının noyabrın 1-dək 90 faiz doldurulmasını məcburi etmişdi.
Birlik ötən il saxlama qaydalarında dəyişiklik edərək çətin bazar şəraitində üzv ölkələrə hədəflə bağlı çeviklik təmin edib. 90 faizlik hədəfin oktyabrın 1-i ilə dekabrın 1-i arasında həyata keçirilməsinə və bəzi şərtlərdə anbarların 80 faiz səviyyəsində doldurulmasına icazə verilib.
Avropa İttifaqının Enerji Tənzimləyicilərinin Əməkdaşlıq Agentliyi (ACER) iyul ayında yayımladığı qiymətləndirmədə bildirib ki, Aİ anbarlarının noyabrın 1-dək 90 faiz doldurula bilməsi üçün LNG idxalı 2025-ci il səviyyəsi ilə müqayisədə təxminən 13 faiz artırılmalıdır.
ACER-in məlumatına görə, LNG idxalının 2025-ci il səviyyəsində qalması halında isə Aİ-nin bu il anbarlarını 80 faiz səviyyəsinə qədər doldurması mümkün olacaq.
Qurum Yaxın Şərqdəki münaqişənin qaz qiymətlərini artırdığını, bunun da saxlama obyektlərinə qaz vurulmasının iqtisadi cəlbediciliyini azaltdığını bildirib.
Hörmüz boğazı, xüsusilə Qətərin LNG ixracı baxımından mühüm dəniz yolu hesab olunur.
ABŞ/İsrail-İran müharibəsi zamanı boğazdakı gəmi hərəkətində yaşanan fasilələr Qətər LNG-sinin qlobal bazarlara daşınmasına təsir göstərməklə yanaşı, Avropanın spot LNG bazarındakı rəqabət şərtlərini də dəyişib.
ACER LNG bazarında Avropa ilə Asiya arasındakı rəqabətin və Yaxın Şərqdəki hadisələrin Avropada qaz qiymətlərinə təsir göstərdiyini bildirib.
Qurumun aprel ayında yayımladığı qiymətləndirmədə Avropanın anbarlarını 80 faiz səviyyəsinə çatdırması üçün mövcud LNG idxal tempinin aylıq təxminən 11 milyard kubmetr səviyyəsində saxlanılmasının kifayət edə biləcəyi, 90 faiz səviyyəsinə çatmaq üçün isə əlavə tədarük mənbələrinə ehtiyac yarana biləcəyi bildirilib.
Saxlama səviyyələri və LNG tədarükü ilə bağlı inkişaflar Avropada qaz qiymətlərinə də təsir göstərir.
Dutch TTF-də sentyabr fyuçersli təbii qaz müqaviləsi 17 avqustda meqavat-saat üçün 62,11 avro səviyyəsində ticarət olunur.
Qiymət ötən ilin eyni dövründə meqavat-saat üçün 30,54 avro səviyyəsi ilə müqayisədə 103 faiz daha yüksəkdir.
Beləliklə, Avropanın etalon təbii qaz qiyməti illik əsasda iki dəfədən çox artıb.
