Google Kaliforniya və Floridada 32 milyon ağcaqanad buraxmaq üçün icazə istədi
Texnologiya şirkəti Google xəstəlik yayan ağcaqanadların sayını azaltmaq məqsədilə Kaliforniya və Florida ştatlarında ümumilikdə 32 milyon sterilizasiya edilmiş erkək ağcaqanad buraxmaq üçün ABŞ hökumətinə müraciət edib.
AFN.az xəbər verir ki, şirkət uğurla həyata keçirdiyi "Debug" proqramı çərçivəsində öz texnoloji təcrübəsindən istifadə edərək xəstəlik daşıyan ağcaqanadların sayını minimuma endirməyi hədəfləyir.
Dünyanın ən ölümcül canlısı olaraq bilinən ağcaqanadlar denq qızdırması, Qərbi Nil virusu, Zika, çikunqunya və malyariya kimi təhlükəli xəstəlikləri yayaraq hər il çox sayda insanın həyatını itirməsinə səbəb olur.
ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyinin (EPA) qeydləri Google-ın iki il ərzində Kaliforniya və Floridada illik 16 milyona qədər ağcaqanad buraxmaq tələbinin nəzərdən keçirildiyini göstərir.
EPA 5 iyunda başa çatacaq ictimai rəy prosesindən sonra eksperimental istifadə icazəsi ilə bağlı yekun qərarını verəcək.
Erkək ağcaqanadlar insanları dişləmir və xəstəlik daşımır.
Google-ın sınaqdan keçirdiyi üsul erkək ağcaqanadların laboratoriya şəraitində təbiətdə öz-özünə mövcud olan "volbachia" adlı bakteriya ilə yetişdirilməsinə əsaslanır.
Bu bakteriya erkək ağcaqanadların vəhşi təbiətdəki dişi ağcaqanadlarla çoxalmasının qarşısını alır.
Bakteriyalı bir erkək ağcaqanad dişi ilə cütləşdikdə yumurtalar çatlamır və ağcaqanad populyasiyası hər nəsildə daha da azalır.
Sözügedən proqram "Alphabet"in səhiyyə və süni intellekt şirkəti "Verily" tərkibində innovativ layihə kimi başlayıb.
"Verily" tərəfindən edilən açıqlamada Google-ın 2024-cü ilin dekabr ayından etibarən "Debug" layihəsini tamamilə öz bünyəsinə qatdığı bildirilib.
Süni intellekt dəstəkli avtomatlaşdırma sistemi də bu prosesdə dövriyyəyə daxil edilib.
Google ağcaqanadlarla mübarizədə istifadə olunan ənənəvi üsulların yetərsiz qaldığını müdafiə edir.
Şirkətin qənaətinə görə, pestisidlərin istifadəsi zaman keçdikcə təsirini itirir və toksiki təsirlər yaradır, ağcaqanadların çoxalma sahəsi olan bütün su mənbələrinin tapılıb təmizlənməsi isə hər zaman mümkün olmur.
Şirkət ilk mərhələdə denq qızdırması, Zika, sarı qızdırma və çikunqunya hallarının çoxuna səbəb olan "Aedes aegypti" növünə diqqət yetirir.
Google mühəndisləri və elm adamları məlumat analitikası və sensorlardan istifadə edərək bu həssas canlılar üçün avtomatlaşdırılmış yetişdirmə sistemləri hazırlayırlar.
Prosesin ən çətin hissələrindən birini süni intellekt dəstəkli kompüter görmə texnologiyası sayəsində erkək və dişi ağcaqanadların bir-birindən dəqiq şəkildə ayrılması və erkəklərin doğru zamanda, doğru miqdarda təbiətə buraxılması təşkil edir.
Sinqapurdakı sınaqlarda böyük uğur qazanılıb.
"Debug" layihəsinin ilk beynəlxalq tədqiqat və təkmilləşdirmə mərkəzi olan Sinqapurda mühüm nəticələr əldə edilib.
Şirkət tərəfindən yayımlanan bloq yazısında ölkənin milli ətraf mühit agentliyinin məlumatlarına istinad edilərək, milyonlarla steril erkək ağcaqanadın buraxılmasından sonra 6-12 ay ərzində "Aedes aegypti" ağcaqanad populyasiyasının 80-90 faiz dərəcəsində azaldığı və denq qızdırmasına yoluxma hallarının 70 faizdən çox aşağı düşdüyü qeyd olunub.
"Debug" proqramının rəhbəri Linus Upson Sinqapurda əldə edilən uğurun onlara böyük inam verdiyini və bu texnologiyanı dünyadakı denq qızdırması yükünün 70 faizinin yaşandığı Asiyanın digər bölgələrinə də çatdırmağı hədəflədiklərini ifadə edib.
