Üzdəki sarı ləkələr infarkt və insult riskinə işarə edə bilər: Ksantelazma
Göz ətrafında yaranan solğun və şişkin sarı ləkələr (ksantelazma) infarkt, insult və mini insult (TİA) riskinin erkən göstəricisi ola bilər.
AFN.az xəbər verir ki, “Atherosclerosis” jurnalında dərc olunan yeni araşdırma bu ləkələrin ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəli ola biləcəyini ortaya qoyub.
Sözügedən ləkələr makrofaqlar adlanan immun hüceyrələrinin xolesterin və digər yağlarla dolması nəticəsində yaranır.
Qanda yüksək xolesterin səviyyəsi ilə tez-tez əlaqələndirilən bu vəziyyət təkbaşına zərərsiz hesab edilsə də, damarlarda yağ lövhələrinin toplanması nəticəsində inkişaf edən aterosklerozla (damar sərtləşməsi) oxşar bioloji prosesə malikdir.
Stanford Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan araşdırmada ksantelazma diaqnozu qoyulmuş 17 925 nəfərin sağlamlıq məlumatları göz müayinəsindən keçmiş və ksantelazması olmayan uyğunlaşdırılmış nəzarət qrupu ilə müqayisə edilib.
Ksantelazması olan xəstələrdə infarkt keçirmə nisbəti 1 faiz olduğu halda, nəzarət qrupunda bu göstərici 0,35 faiz təşkil edib.
İlk ildə insult riski ksantelazma qrupunda 0,95 faiz (nəzarət qrupunda 0,30 faiz), mini insult (TİA) riski isə 0,60 faiz (nəzarət qrupunda 0,19 faiz) qeydə alınıb.
Uzunmüddətli təsirlər də araşdırılıb. 5 və 10 illik müşahidə dövründə iki qrup arasındakı fərq azalsa da, ksantelazması olan şəxslərin infarkt, insult və keçici işemik tutma keçirmə ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olaraq qalıb.
Araşdırmanın diqqətçəkən digər nəticəsi qanda xolesterin və ya yağ səviyyələri normal olan ksantelazmalı şəxslərdə də ürək və beyin damar hadisələrinin başvermə nisbətinin oxşar şəkildə yüksək olmasıdır.
Bu vəziyyət göz ətrafındakı ləkələrin yalnız yüksək xolesterinin deyil, hələ tam öyrənilməmiş digər sistemik risk faktorlarının da göstəricisi ola biləcəyini ortaya qoyur.
Tədqiqatçılar ksantelazma şikayəti ilə dermatoloq və ya göz həkiminə müraciət edən insanların əksəriyyətinin bunu əsasən estetik narahatlıq kimi qəbul etdiyini, lakin bu şəxslərdə diaqnoz qoyulmamış ürək-damar riski ola biləcəyini vurğulayırlar.
Göz ətrafındakı bu nəzərəçarpan dəyişikliklərin erkən aşkarlanması həyat tərzinin dəyişdirilməsi, qan təzyiqinə nəzarət və xolesterini aşağı salan müalicələr kimi profilaktik tədbirlərin vaxtında görülməsinə imkan yarada bilər.
