Araşdırma: Süni intellekt nağıllardakı qadın personajları sildi
Süni intellekt modelləri üzərində aparılan yeni araşdırma texnologiyanın insan qavrayışındakı qərəzləri aradan qaldırmaq əvəzinə onları daha da dərinləşdirdiyini ortaya qoyub. Vaşinqton Universitetinin araşdırması süni intellektin uşaq hekayələrində qadın personajları demək olar ki, tamamilə sildiyini göstərir.
AFN.az xəbər verir ki, mifologiyadan nağıllara qədər bəşəriyyətin əsrlərdir ötürdüyü hekayələr dünyanı anlama və dəyərləri ötürmə funksiyasını yerinə yetirir. Bu gün isə süni intellekt internetdəki mətnləri əsas götürərək yeni hekayələr yaradır.
Vaşinqton Universitetinin komandası cinsi müəyyən edilməyən danışan heyvan personajları haqqında mətn yazılmasını istədikdə təəccüblü mənzərə ilə qarşılaşıb.
Normal şəraitdə uşaq kitablarında kişi heyvan personajları qadın personajlarla müqayisədə iki dəfə çox yer alarkən, süni intellektin hazırladığı təxminən 24 min hekayədə qadın personajların nisbəti 2 faizdə qalıb. Kişi personajların nisbəti 41 faizə çatarkən, qalan mətnlərdə cinsiyyət tamamilə qeyri-müəyyən saxlanılıb.
Süni intellekt tərtibatçılarının qərəzlərdən yayınmaq məqsədilə sistemləri obyektiv və ya cinsiyyətsiz ifadələrdən istifadə etməyə yönəltdiyi düşünülür. Lakin tədqiqatçılar bu tərəfsizlik yanaşmasının qadınların və kişi olmayan bütün kimliklərin hekayələrdən silinməsi ilə nəticələndiyini bildirirlər.
Danışan heyvanlar vasitəsilə universal və cinsiyyətdən asılı olmayan hekayələr yaratmaq hədəflənərkən, süni intellekt insan dilindəki qəlibləri təhrif edərək qadın personajları demək olar ki, görünməz edir.
Araşdırma yalnız gender balanssızlığını deyil, həmçinin süni intellektin yaratdığı məzmunların keyfiyyətini də ortaya qoyur. Modellərin tez-tez özünü təkrarlayan qəliblərə müraciət etdiyi, məsələn, “od başına toplaşan heyvanlara nəsihət verən müdrik bayquş” kimi əzbərləri davamlı şəkildə təkrarladığı müəyyən edilib.
Süni intellektin təhsil, proqram təminatı və məzmun istehsalında hər keçən gün daha çox rol oynadığı nəzərə alındıqda, bu sistemlərin ictimai dəyərləri və hekayə mədəniyyətini necə formalaşdırdığı sualı böyük əhəmiyyət daşıyır.
