Partlayan raket üçün kritik qərar: "Blue Origin" bu il yenidən cəhd edəcək
Ötən ay baş verən güclü partlayışla böyük sarsıntı keçirən Ceff Bezosun kosmik şirkəti "Blue Origin" ay missiyası üçün mühüm əhəmiyyətə malik "New Glenn" raketini il bitmədən yenidən səma ilə qovuşduracağını açıqlayıb.
AFN.az xəbər verir ki, kosmos tarixinin ən diqqətçəkən start meydançası qəzalarından biri ötən ay Keyp-Kanaveral Kosmik Qüvvələri Stansiyasında qeydə alınıb.
"Blue Origin" şirkətinə məxsus "New Glenn" raketinin partlaması kilometrlərlə uzaqdan görünən nəhəng alov topuna yol açıb və start meydançasına böyük ziyan vurub.
Bu vəziyyət analitiklər tərəfindən NASA-nın ay proqramına ağır zərbə kimi qiymətləndirilsə də, "Blue Origin" rəhbərliyi prosesin sadəcə müvəqqəti bir axsamadan ibarət olduğunu müdafiə edir.
Şirkətin baş icraçı direktoru Deyv Limp şirkətin şüarı olan "addım-addım, cəsarətlə" ifadəsinə sadiq qalaraq, bu il bitmədən yenidən uçacaqlarını bəyan edib.
NASA rəsmiləri də şirkət tərəfdaşları və müştərilərdən gələn dəstəyin fövqəladə olduğunu bildirərək, qalıqların təmizlənməsi və araşdırma işlərində çox sürətli irəliləyiş əldə etdiklərini diqqətə çatdırıblar.
Yaşanan bu qəza təkcə bir şirkətin gələcəyini deyil, NASA-nın milyardlarla dollarlıq ay bazası layihəsini də yaxından maraqlandırır.
Qəzadan cəmi iki gün əvvəl NASA ay layihəsinin tikinti missiyaları üçün "Blue Origin" ilə razılaşdığını elan etmişdi.
Bu səbəbdən partlayışın ardından 2003-cü ildəki "Columbia" şatlı faciəsindən bəri görünməmiş böyüklükdə və sürətdə bir böhran masası yaradılıb.
NASA rəhbərliyi Ceff Bezosun şirkətinə dəstək olmaq məqsədilə qəza ərazisinə ekspert qruplarını cəlb edib.
Raketlərin əslində idarə olunan bir partlayış mexanizmi olduğunu xatırladan rəsmi şəxslər bu növ qəzaların kosmos sənayesinin təbiətində mövcud olduğunu və prosesin 2027-ci ildəki "Artemis III" missiyasını gecikdirməməsi üçün bütün imkanların səfərbər edildiyini vurğulayıblar.
Şirkətdən gələn son açıqlamalar start meydançasındakı zərərin ilkin mərhələdə qorxulandan daha yüngül olduğunu ortaya qoyur.
Raket yanacağı, oksigen və mayeləşdirilmiş təbii qaz çənlərinin zərər görməməsi böyük bir şans kimi dəyərləndirilir.
Tədarük müddəti çox uzun olan bu kritik hissələrin sağlam qalması geri dönüş təqvimini sürətləndirir.
Əsas dəstək qülləsindəki zədənin isə sökülüb yenidən tikilmək əvəzinə yerində təmir edilə biləcəyi bildirilir.
NASA hər ehtimala qarşı ay eniş aparatının inkişaf etdirilməsi prosesini raketdən asılı olmayaraq davam etdirərək vaxt itirməməyi hədəfləyir.
Kosmos mütəxəssisləri "Blue Origin"in bu prosesdən nə qədər müddətə çıxacağını partlayışın əsas səbəbinin nə qədər tez tapılacağı ilə əlaqələndirirlər.
Sahənin təcrübəli simaları kosmosun kəşfi tarixinin keçmişdə də ölümcül qəzalarla sarsıldığını, lakin bəşəriyyətin bu problemləri həll edərək yoluna davam etdiyini xatırladırlar.
Ceff Bezosun bu qəzanın təsirlərini silmək üçün tələb olunan bütün maliyyə qaynaqlarını təmin etmək öhdəliyi isə şirkətin ən böyük üstünlüyü kimi dəyərləndirilir.
Sənaye analitikləri raketin təhlükəsiz vəziyyətə gətirilməsindən ziyadə loqistik proseslərin və meydançanın təmirinin təqvimi çətinliyə sala biləcəyini, lakin gərgin əməklə hədəflərə nail olunacağını proqnozlaşdırırlar.
